Ngày 17.2 vừa qua là tròn 85 năm kể từ ngày đoàn thám hiểm do nhà khảo
cổ học người Anh - Howard Carter, mở cánh cửa bí mật ngôi mộ pharaon
Tutankhamen, đánh dấu một trong những phát hiện khảo cổ học lớn nhất và
nhiều lời đồn đại của thế kỷ 20.
Những cái chết bí ẩn
Tiến sĩ Zahi (giữa) đang xem xét xác ướp vua Tutankhamen khai quật từ ngôi mộ cổ trong vùng thung lũng các vị vua. Ảnh: Reuters10
năm trước đây, khi kỷ niệm 75 năm sự kiện này, lúc đó có luồng thông
tin lan truyền khắp thế giới rằng, không hề có phát hiện khảo cổ nào
cả, tất cả là do H.Carter dàn dựng nên. Ngôi mộ hay các đồ vật được cho
là quý hiếm đều được các thợ kim hoàn, các nghệ nhân mỹ nghệ thời nay
của Ai Cập làm ra cả. Phát hiện khảo cổ lớn nhất thế kỷ 20 dường như
cũng được phía Ai Cập biết đó là giả, nhưng vì lý do thu hút khách du
lịch, nên Chính phủ Ai Cập làm ngơ hay cố tình che giấu.
Những
người dựng nên thông tin trên đã lợi dụng truyền thuyết “Lời nguyền của
Pharaon để biện minh cho mình. Theo như lời đồn đại truyền miệng thì
tại ngôi mộ của Tutankhamen có tấm bảng bằng đất sét có ghi dòng chữ Ai
Cập cổ như sau: “Kẻ nào phá vỡ giấc ngủ của pharaon đều phải chết”. Tại
đó cũng có một tấm bùa có ghi dòng chữ: “Ta là người bảo vệ mộ pharaon
Tutankhamen. Ta sẽ đánh đuổi những kẻ xúc phạm phần mộ”.
Và theo
lời nguyền đó, thì những ai mong muốn tìm và khai quật phần mộ của
Tutankhamen đều phải lĩnh những hậu quả thảm khốc. Gánh chịu nỗi bất
hạnh đầu tiên là nam tước Carnarvon – người tài trợ cho đoàn thám hiểm
của H.Carter. Vào năm 1923, sau khi Carnarvon cùng đoàn thám hiểm mở
cửa mộ pharaon Tutankhamen thì ông này bỗng nhiên bị bệnh sốt cao rồi
chết mà nguyên nhân không thể xác định được. Đáng chú ý là khi ông mất
thì Cairo tự nhiên xảy ra sự cố chập điện nên mất điện toàn thành phố
trong vòng 20 phút.
Sau đó do nhiều nguyên nhân thì cái chết
cũng đến với nhiều người. Đầu tiên là người anh em cùng cha khác mẹ với
Carnarvon, rồi đến người hộ lý của Carnarvon, kể cả con chó nhỏ có tên
Susie của vị nam tước ở Anh quốc xa xôi cũng hú một hồi dài và lăn ra
chết cùng thời khắc với người chủ của mình.
Những người trong
đoàn thám hiểm đã vào ngôi mộ cũng chịu chung số phận. Người thợ chụp
ảnh và viên bác sĩ thực hiện việc chụp rơn-gen xác chết của pharaon,
rồi đồng nghiệp của H.Carter là nhà khảo cổ Arthur Mace – người tham
gia mở cửa mộ lần lượt bị chết sau đó. Vợ của Carnarvon – bà Almina, bị
muỗi đốt rồi bị bị nhiễm trùng cũng theo chồng qua thế giới bên kia.
Một người khác trong đoàn thám hiểm cũng có bà vợ tự nhiên nhảy qua cửa
sổ của một tòa nhà cao tầng tự tử. Vào năm 1929, người ta tìm thấy thư
ký của H.Carter là Richard Bethell chết trên giường ngủ. Bác sĩ cho
rằng Bethell bị chết do nhồi máu cơ tim mà không đặt thêm các nghi vấn
khác. Biết được cái chết của con trai mình, người cha 87 tuổi của
Bethell cũng nhảy từ tầng bảy một tòa nhà ở London tự vẫn. Trên đường
đưa ông này đến nghĩa trang, chiếc xe tang đã tông vào một em bé...
Howard Caster tại khu mộ của TutankhamenCuộc
khai quật mộ pharaon Tutankhamen hoàn tất vào năm 1929, còn Howard
Carter chết vào năm 1939. Ông là người cuối cùng trong đoàn thám hiểm
gồm 30 người sống “thọ” nhất. Cũng chính vì việc này mà những kẻ độc
mồm độc miệng loan tin rằng, Carter cùng với “mafia thân chính phủ” đã
âm thầm giết các thành viên trong đoàn thám hiểm, vì họ biết tất cả và
không đồng ý với sự dàn dựng giả mạo về ngôi mộ của pharaon.
Không thể giả mạoKhông
ít nhà khoa học đặt câu hỏi: Liệu có sự giả mạo đối với một trong những
phát hiện khảo cổ học lớn nhất thế kỷ 20? Tiến sĩ – giáo sư nghệ thuật
học Andrey Punin ở Saint-Petersburg, Nga - người từng xuất bản 2 cuốn
sách về nghệ thuật Ai Cập cổ đại – cho rằng giả thuyết này tuyệt đối là
không thể. Ông nói: Nếu như Carter “ranh mãnh và hung bạo” làm giả
những đồ tìm thấy được làm từ vàng, đồng (kim loại hiếm, quý của thời
đại đồ sắt), rồi ngà voi, đá quý (giống như được trang hoàng khắp tầng
hai của bảo tàng Cairo) thì đó là điều không thể. Bởi cả một đội nghệ
nhân kim hoàn lành nghề trong vòng 5 năm cũng không thể thực hiện những
điều này. Nhưng quan trọng hơn họ không thể và không đủ khả năng làm
giả mạo được kiến tạo “tầng văn hóa” của các vị vua Ai Cập cổ đại. Cũng
còn một số luận chứng khác, mà trước hết là khi mở hầm mộ Tutankhamen
còn có sự chứng kiến của phóng viên báo Time, Anh, phóng viên các đài
phát thanh, các nhà làm phim, nhiều nhà khảo cổ học khác, rồi các nhà
văn bản học, các nhà hóa học... Nếu như mafia muốn giữ kín việc giả mạo
của mình, thì họ cần phải thủ tiêu hết số người này. Nhưng tất cả họ
còn sống khỏe mạnh sau sự kiện này.
“Cuộc báo thù” vẫn tiếp tụcSau
hơn nửa thế kỷ phát hiện ra ngôi mộ của Tutankhamen, các phương tiện
truyền thông vẫn tiếp tục đưa tin về “Lời nguyền của pharaon”. Vào năm
1972, những báu vật thuộc ngôi mộ vị vua này được đem đến London triển
lãm. Một phi công và một kỹ sư của chiếc máy bay chở các báu vật này từ
bảo tàng ở Cairo đã bị chết vì nhồi máu cơ tim. Những người khác trong
phi hành đoàn thì bị nạn: một người bị gãy chân, nhà của một người bị
cháy, người phụ nữ duy nhất trong chuyến bay này bị ốm nặng và sau đó
thì bà bị chồng ly dị.
Thiếu tá cảnh sát ở San Francisco tên là
George Lebrash – người bảo vệ các báu vật của Tutankhamen triển lãm tại
Mỹ năm 1978. Một năm sau ông này bị bại liệt và sau đó kiện tòa án San
Francisco để đòi bồi thường. Ông khẳng định căn bệnh bại liệt của ông
là “do lời nguyền của pharaon”.
Tất nhiên giờ đây không còn ai
tin vào lời nguyền của pharaon hay chuyện mafia ám hại nữa. Nhưng nếu
mọi chuyện xui xẻo, được gắn với một truyền thuyết nào đó thì nghe dễ
“lọt tai” và dễ chịu hơn là đi tìm các nguyên nhân đích thực. Quả thực
là có quá nhiều cái chết trong câu chuyện này.
Pharaon
Tutankhamen là vị vua thuộc triều đại thứ 18 của các vị vua Ai Cập. Ông
lên ngôi vua năm 1361 trước Công nguyên khi mới lên 8 – 9 tuổi và mất
năm 1352 trước Công nguyên. Ông được coi là một trong những vị vua anh
minh khi tiến hành cải cách giáo dục và bảo tồn cũng như phát triển văn
hóa Ai Cập cổ đại.
Đôi
bàn chân của xác ướp vua Tutankhamen. Đây là lần đầu tiên xác được
trưng bày trong lồng kính đặc biệt cho công chúng tham quan. Ảnh:
Reuters
Vào tháng 11.2007, lần đầu tiên người ta
mới nhìn thấy được mặt thật của vị vua này, khi tháo bỏ chiếc mặt nạ
vàng trên thi thể ông. Chính quyền Ai Cập làm như vậy không chỉ để thu
hút thêm khách du lịch mà còn để bảo tồn và gìn giữ xác ướp của vị vua
này. Bởi sau khoảng 3.000 năm, các nhà khoa học cho rằng cần phải tiến
hành các tác động khoa học để gìn giữ xác ướp nếu không nó sẽ bị hư
hỏng. Hiện dòng người tham quan xác ướp Tutankhamen vẫn xếp hàng dài
hằng ngày, nhưng dự kiến ngày 1.5.2008 sẽ đóng cửa bảo tàng để các
chuyên gia tiến hành bảo dưỡng xác ướp.